NASA, Artemis 2 görevi kapsamında Ay’a yönelik ilk insanlı uçuş için kritik bir aşamayı daha tamamladı. Space Launch System (SLS) roketi ve Orion uzay aracı, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde bulunan Araç Montaj Binası’ndan Fırlatma Rampası 39B’ye başarıyla taşındı. Böylece Apollo programının sona ermesinden 54 yıl sonra NASA, Ay çevresine yapılacak ilk mürettebatlı görev için son dönemece girmiş oldu. Yaklaşık 6,4 kilometrelik taşıma süreci, roketin devasa boyutları nedeniyle neredeyse 12 saat sürdü. Crawler-Transporter 2 adı verilen paletli taşıyıcı üzerinde, saatte 1,6 kilometrenin altında bir hızla ilerleyen SLS, 17 Ocak Cumartesi günü yerel saatle 18.42’de fırlatma rampasına ulaştı. 98 metre yüksekliğindeki roket, başarılı şekilde fırlatma platformuna sabitlendi.
Gözler şimdi Şubat ayında
NASA ekiplerinin bir sonraki kritik adımı 2 Şubat tarihinde gerçekleşecek. Bu aşamada roketin tanklarına aşırı soğuk yakıtlar yüklenecek, tam bir fırlatma geri sayımı uygulanacak ve ardından yakıtlar kontrollü biçimde boşaltılacak.
Her şey planlandığı gibi ilerlerse Artemis 2’nin en erken 6 Şubat’ta fırlatılması mümkün olacak. Ancak NASA’nın Şubat ayı başında yalnızca beş günlük sınırlı bir fırlatma penceresi bulunuyor. Bu fırsat kaçırılırsa görev Mart ayına ertelenecek. Ajansın paylaştığı takvim, 2026 Nisan ayına kadar farklı dönemlerde alternatif fırlatma aralıklarının bulunduğunu gösteriyor.
Ay’ın karanlık yüzü etrafında 10 günlük uçuş
Artemis 2, toplamda 10 gün sürecek bir görev kapsamında Ay’ın karanlık yüzü etrafında dolanacak ve ardından Dünya’ya geri dönecek. Ay’ın karanlık yüzü söylemi ise uydunun, Dünya’dan bakıldığında görünmeyen arka tarafı için kullanılıyor. NASA’nın açıklamasına göre mürettebat, Ay’ın uzak tarafının yaklaşık 7.400 kilometre ötesine kadar ilerleyecek. Astronotların bakış açısından Ay, kol mesafesinde tutulan bir basketbol topu büyüklüğünde görünecek. Görev boyunca derin uzay yaşam destek sistemleri gerçek sınırlarında test edilecek.
Bu tarihi yolculukta Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen görev alacak. Dört astronottan oluşan ekip, Artemis programının ilk insanlı test uçuşunu gerçekleştirecek.
SLS roketinin detayları
Artemis 2’nin bel kemiğini oluşturan Space Launch System, NASA’nın ağır yük taşıma kapasitesine sahip ana roketi olarak öne çıkıyor. Tam yakıtlı durumda yaklaşık 2.600 ton ağırlığa ulaşan SLS, her biri 54 metre uzunluğunda iki katı yakıtlı güçlendirici ve uzay mekiği programından miras kalan dört RS-25 motoru ile donatıldı. Bu sistemler birlikte, kalkış anında yaklaşık 39 milyon newton itki üreterek Orion kapsülünü ve üst kademe sistemlerini uzaya taşıyacak. SLS roketinin itki gücü yaklaşık 160 bin Corvette motoruna eş değer. SLS, çok güçlü bir roket olsa da SpaceX’in Starship roketi kabaca 70 milyon newton itki üretecek.
Yeniden ziyaret için uzun bir mola
Artemis 2, 2022’de gerçekleştirilen insansız Orion uçuşundan elde edilen deneyimlerin üzerine inşa edildi. NASA, bu süreçte ısı kalkanı ve kapsül sistemlerinde tespit edilen sorunları gidererek görevin gecikmesine yol açan teknik engelleri ortadan kaldırdı. Artemis 3’ten farklı olarak Artemis 2, Ay’a iniş yapmayacak. Bunun yerine, gelecekteki iniş görevleri için kapsamlı bir prova niteliği taşıyacak.
Bu uçuş, 1972’de Apollo programının sona ermesinden bu yana Ay’a yapılan ilk insanlı görev olacak. 1969-1972 yılları arasında Ay yüzeyinde yürüyen 12 astronottan yalnızca dördü bugün hayatta.
Artemis 2, Ay’da uzun vadeli bir insan varlığı oluşturma hedefinin ve gelecekte Mars’a insan gönderme planlarının temel adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. NASA, Ay’a insanları indirecek Artemis 3 için en erken tarihi 2027 olarak açıklamış olsa da, uzmanlar görevin 2028’den önce gerçekleşmesinin zor olduğunu belirtiyor. Bu arada rekabet kızışıyor. Zira Çin, 2030’dan önce Ay’a insanları indirmeyi hedefliyor.
